Jak „Warmia i Mazury doradztwem stoi” …
Uroczysta Inauguracja realizacji projektu

Jak dziś pracujesz, tak będziesz jutro żyć. (przysłowie niemieckie)
Praca zwierciadłem człowieka. (przysłowie azerskie)
Praca od ubóstwa strzeże, kto nie orze, ten nie zbierze. (przysłowie polskie)
Praca okrasza każdy posiłek. (przysłowie czeskie)

Inauguracja projektu to ważne i ekscytujące wydarzenie dla wszystkich osób zaangażowanych w jego tworzenie. Oto przechodzimy od słowa pisanego do realnych działań, poznajemy tych, którzy są pomysłodawcami projektu i jego realizatorów.

8 grudnia 2017 r. odbyła się inauguracja projektu Warmia i Mazury doradztwem zawodowym stoi. Spotkanie poprowadzili autorzy projektu. Podczas powitania podkreślono, w jak ważnym wydarzeniu uczestniczą przybyli goście, bowiem rozpoczął się projekt unikatowy w skali kraju, skierowany do szkół i placówek kształcenia zawodowego całego województwa warmińsko-mazurskiego.

Inaugurację zaszczycili swoją obecnością: pan Miron Sycz – Wicemarszałek Województwa Warmińsko-Mazurskiego oraz pan Jan Bobek – Przewodniczący Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego.

Spotkanie inauguracyjne otworzył pan prof. dr hab. inż. Zbigniew Walczyk, Rektor Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Elblągu, który w swoim wystąpieniu podkreślił, że PWSZ przystąpiła do konkursu ogłoszonego przez Marszałka Województwa Warmińsko – Mazurskiego jako członek Warmińsko-Mazurskiego Paktu na Rzecz Rozwoju Poradnictwa Zawodowego, działającego na terenie naszego województwa już od dziesięciu lat. Wygrany projekt koordynuje z ramienia PWSZ pan mgr inż. Andrzej Stojek, wicedyrektor Instytutu Informatyki Stosowanej PWSZ w Elblągu. Pan Rektor podkreślił także, że duchem sprawczym całego projektu jest pani dr Danuta Oleksiak, dyrektor Warmińsko – Mazurskiego Ośrodka Doskonalenia Nauczycieli w Elblągu, będąca także Wojewódzkim Koordynatorem Doradztwa Zawodowego z ramienia Warmińsko-Mazurskiego Kuratorium Oświaty w Olsztynie. Podczas swojego wystąpienia pan Zbigniew Walczyk odczytał także list od Wojewody Warmińsko – Mazurskiego, Artura Chojeckiego.

Po wystąpieniu pana Rektora głos zabrał Wicemarszałek Województwa Warmińsko-Mazurskiego, pan Miron Sycz, który podkreślił, że szkolnictwo zawodowe na terenie województwa warmińsko-mazurskiego znacznie się zmieniło dzięki realizacji wielu programów Europejskiego Funduszu Społecznego, a projekt Warmia i Mazury doradztwem zawodowym stoi znacznie wpłynie na nasze województwo w zakresie kształcenia i poradnictwa zawodowego. Pan Wicemarszałek wskazał, że trudno porównać województwo warmińsko-mazurskie z terenami Polski bardziej zaawansowanymi gospodarczo, ale wyraził nadzieję, iż realizacja tak szeroko zakrojonych działań w ramach tego projektu stwarza niepodważalne szanse rozwoju kształcenia zawodowego na naszym terenie. Wyraził też gratulacje PWSZ w Elblągu i twórcom projektu za zwycięstwo w konkursie i pozyskanie tak dużych środków Unii Europejskiej oraz podkreślił, że Samorząd Województwa przywiązuje wielką wagę do realizacji tego projektu.

Uczestnicy Inauguracji usłyszeli także wykład pani dr Ireny Sorokosz, Prorektor PWSZ w Elblągu, pt. Rozwój zawodowy człowieka w aspekcie zmian okresu dojrzewania, który wprowadził wszystkich w ważną problematykę doradztwa zawodowego i jednocześnie wyjaśnił, dlaczego działania prozawodowe są tak ważne dla młodych ludzi będących uczniami szkół prowadzących kształcenie zawodowe.

Pani doktor podczas wystąpienia podkreśliła, że proces rozwoju zawodowego rozpoczyna się od dzieciństwa i trwa aż do zakończenia aktywności zawodowej przez cały czas dorastania i dorosłość. Najbardziej znaczący jest okres dojrzewania, w którym młody człowiek nie tylko uświadamia sobie swoją odrębność, ale też zaczyna projektować samodzielnie swoje działania, planować przyszłość i uczy się dokonywania wyborów. Dlatego okres między 15 a 24 rokiem życia jest szczególnie ważny z punktu rozwoju zawodowego. W tym czasie młodzi ludzie intensywnie i coraz bardziej świadomie poszukują obszaru aktywności zawodowej.

Co jednak wpływa na świadomość wyboru zawodu wśród uczniów szkół średnich? Badania przywołane przez panią dr Irenę Sorokosz (Świadomość wyboru zawodu wśród uczniów szkół w województwie łódzkim – 2013 r.) wskazują, że tylko 60% uczniów wie, co chce robić w życiu. Czują oni lęk przed wyborem drogi zawodowej lub edukacyjnej, który jest potęgowany nieznajomością możliwości rozwoju w różnych zawodach . Wiedza uczniów jest często fragmentaryczna i wybiórcza, nie mają oni celów zawodowych, wizji kariery zawodowej. Uczniowie czerpią informacje o rynku pracy głównie z Internetu, w tym nawet z serwisów w plotkarskich. Jednak zazwyczaj pierwszą instancją w wyborze ścieżki zawodowej czy edukacyjnej są rodzice. Jednocześnie uczniowie wykazują niewielkie zaangażowanie w planowanie przyszłości i pozyskiwanie informacji, a znaczna część młodych ludzi pozostawia decyzje przypadkowi. Dla części młodzieży idea kształcenia przez całe życie jest przykrą koniecznością wynikającą z nieprzewidzianych i niefortunnych okoliczności. Wg Elżbiety Pasierbek, autorki artykułu pt. Współczesna donżuaneria – czyli wybór zawodu a potrzeba konsumpcji, czynniki wyboru zawodu to: przypadek (6%), zainteresowania (35%), zdolności (12%), potrzeby rynku pracy (16%), perspektywa dobrze płatnej pracy (53%).

Jak podkreśliła pani dr Sorokosz, w tym kontekście ważne jest udzielenie odpowiedzi na pytanie: Dlaczego w szkole powinna być podejmowana tematyka pracy zawodowej? Nie sposób przecenić tutaj roli szkoły, ponieważ to właśnie szkoła może pomóc młodemu człowiekowi zdobyć rzetelną wiedzę o pracy człowieka, zrozumieć rolę pracy w życiu, kształtować podstawowe umiejętności praktyczne i motywację do uczestniczenia w pracy społecznej. Szkoła może i powinna kształtować odpowiedni stosunek młodzieży do pracy własnej i innych, a także niezbędne cechy w życiu zawodowym, jak systematyczność, pracowitość, dokładność, rzetelność, pomysłowość, zaradność, odpowiedzialność. W szkole młody człowiek powinien dowiedzieć się więcej o samym środowisku pracy i o obowiązujących w nim relacjach. Pani doktor podkreśliła podczas wykładu, że trzy grupy czynników szczególnie oddziałują na młodego człowieka podczas wyboru zawodu. Pierwsza grupa to środowisko rodzinne, czyli poziom wykształcenia rodziców i starszego rodzeństwa, zawodowe tradycje rodzinne, pozycja społeczna rodziców, aspiracje rodziców, wiedza rodziców o proponowanych dziecku zawodach i drogach kształcenia, stosunek rodziców do nauki i różnych rodzajów działalności zawodowej. Druga grupa to czynniki instytucjonalne: możliwość odwiedzania szkół, informacja proponowana przez szkołę, poradnie psychologiczno-pedagogiczne, urzędy pracy i same zakłady pracy. Trzecia grupa to czynniki subiektywne, a w tym właściwości indywidualne, cech psychiczne i fizyczne oraz osobowość.

Tak więc warunkami dokonania trafnego wyboru zawodu są : poznanie siebie (czynniki wewnętrzne), poznanie informacji o zawodach, ścieżkach kształcenia, rynku pracy (czynniki zewnętrzne) i dopiero w wyniku ich konfrontacji dojść może do właściwego zaplanowania kariery, znalezienia ścieżek kształcenia prowadzących do wybranego zawodu. Skutkami nietrafnego wyboru, mało świadomych decyzji są: niepodejmowanie pracy w wyuczonym zawodzie, niska jakość wykonywanej pracy (brak uzdolnień czy zainteresowań), brak satysfakcji z pracy, napięcie psychiczne, wynikające ze stwierdzenia, że praca nie sprawia nam przyjemności, przerasta nasze możliwości lub nas nudzi. W swoim wystąpieniu pani dr Sorokosz podkreśliła, że ważne jest dobre działanie poradnictwa zawodowego, a więc inspirowanie młodzieży do samopoznania, analiza osiągnięć szkolnych, umiejętności i zdolności, dostarczanie informacji, zachęcanie do korzystania z indywidualnych rozmów na temat czynności zawodowych, motywowanie do podejmowania właściwych decyzji, uczenie ponoszenia i przewidywania konsekwencji własnych wyborów, wstępne planowanie ścieżki kariery, omawianie ścieżek kształcenia, przekazywanie informacji edukacyjnych dotyczących szkół i świata zawodów, wsparcie informacyjne rodziców. Wszystko to buduje właściwie prowadzone doradztwo zawodowe.

Na zakończenie Inauguracji wystąpili sami twórcy projektu: Koordynator Projektu – Andrzej Stojek, Koordynator ds. Merytorycznych – Andrzej Gołota oraz Konsultant Wojewódzki, dr Danuta Oleksiak. Wskazali oni założenia i cele projektu. Warto tu podkreślić, że wartość projektu wynosi 5 226 686 zł, a skierowany jest on do  wszystkich szkół i placówek kształcenia zawodowego województwa warmińsko – mazurskiego  (137 szkół w 19 powiatach). Projekt realizowany będzie  od 2.10.2017 r. do 31.03 2022 r. Cel główny projektu to podniesienie jakości stanu doradztwa edukacyjno-zawodowego w szkołach i placówkach kształcenia zawodowego oraz wdrożenie i realizacja programu zewnętrznego wsparcia szkół w zakresie doradztwa zawodowego na poziomie lokalnym. Osiągnięcie tego celu będzie możliwe poprzez:

  • dokonanie diagnozy stanu realizacji
  • opracowanie Planów Wsparcia realizacji doradztwa,
  • stworzenie powiatowych sieci doradców i instytucji wspierających doradztwo,
  • przygotowanie wykwalifikowanych doradców zawodowych,
  • stworzenie w każdym powiecie przynajmniej jednej SPInKi,
  • wsparcie realizacji Planów Wsparcia
  • stworzenie systemu informatycznego wspierającego wszystkie działania przewidziane w projekcie.

 

Zadania realizowane w projekcie to:

  1. Uzyskiwanie kwalifikacji doradcy edukacyjno-zawodowego w ramach studiów podyplomowych przez osoby realizujące zadania doradztwa zawodowego w szkołach i placówkach prowadzących kształcenie zawodowe, a które nie posiadają kwalifikacji zawodowych z tego zakresu (2 edycje studiów: w Elblągu i w Olsztynie)
  2. Podnoszenie kompetencji zawodowych doradców edukacyjno-zawodowych poprzez:
    • warsztaty,
    • konferencje,
    • wykłady otwarte,
    • konkursy dotyczące doradztwa zawodowego.
  3. Utworzenie 60 Szkolnych Punktów Informacji i Kariery – tzw. SPIneK, wyposażonych w niezbędny sprzęt:
    • komputer,
    • drukarka,
    • oprogramowanie do doradztwa zawodowego,
    • sprzęt biurowy.
  4. Zewnętrzne wsparcie szkół i placówek prowadzących kształcenie zawodowe w obszarze doradztwa zawodowego.

 

Czemu służyć będzie zewnętrzne wsparcie szkół i placówek w realizacji doradztwa zawodowego?

  • zebraniu kluczowych informacji i określeniu potrzeb szkoły/placówki związanych z realizacją zadań w zakresie doradztwa edukacyjno-zawodowego,
  • opracowaniu wielowymiarowej charakterystyki szkół/placówek wraz z rekomendacjami wskazującymi obszary pracy szkoły/placówki, które wymagają wsparcia i doskonalenia,
  • opracowaniu Planu Wsparcia dla szkół/placówek (w oparciu o charakterystykę i rekomendacje) obejmującego zadania, które szkoła/placówka może:
    • zrealizować lub doskonalić we własnym zakresie,
    • powierzyć instytucji lub innej organizacji świadczącej usługi w zakresie doradztwa edukacyjno-zawodowego,
  • powstaniu w każdym powiecie sieci doradców i instytucji wspierających realizuję doradztwa zawodowego w szkole/placówce umożliwiającej wymianę doświadczeń osobom zainteresowanym doradztwem zawodowym (dyrektorom, doradcom zawodowym, liderom WSD, pedagogom, nauczycielom).

Ponadto wsparcie obejmuje przygotowanie wykwalifikowanych doradców zawodowych w ramach studiów podyplomowych, a także rozwój doradztwa zawodowego w szkole/placówce poprzez wykorzystanie zasobów SPInKi.

 

Realizacja projektu przewiduje zatrudnienie doradców-konsultantów (DK) dla każdego powiatu.

  1. W powiecie zatrudniony jest doradca-konsultant obejmujący wsparciem do 5 szkół i placówek (ze względu na wielkość w Elblągu i Ełku – 2 DK oraz Olsztynie – 3 DK)
  2. Doradca-konsultant to doradca zawodowy zatrudniony na co dzień w:
    • Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej lub
    • Centrum Kształcenia Praktycznego lub
    • Centrum Kształcenia Ustawicznego lub
    • Ośrodku Doskonalenia Nauczycieli.

 

Zadania doradcy-konsultanta na poziomie powiatu są różnorodne, a należą do nich:

  1. Koordynowanie Siecią doradców i instytucji zewnętrznych wspierających realizację doradztwa w szkołach/placówkach.
  2. Warsztaty ukierunkowane na podniesienie poziomu wiedzy i umiejętności oraz wymianę doświadczeń dla  członków Sieci (w każdym semestrze).
  3. Przedsięwzięcia o zasięgu powiatowym (np. konkursy, seminaria, konferencje, festyny itp.) integrujące środowisko szkoły/placówki z instytucjami, pracodawcami itp.
  4. Udział i promowanie w środowisku szkolnym/placówek Targów Pracy, Targów Edukacji, Festiwali Zawodoznawczych itp.
  5. Gromadzenie, aktualizowanie i upowszechnianie informacji wspierających rozwój doradztwa zawodowego w powiecie.

 

Najbliższe działania w ramach projektu to:

  1. Warsztaty dla doradców – konsultantów.
  2. Rekrutacja co najmniej 137 szkół i placówek prowadzących kształcenie zawodowe.
  3. Rekrutacja 30 uczestników studiów podyplomowych – pierwsza edycja w Elblągu od lutego 2018 r.
  4. Utworzenie 60 SPIneK w szkołach i placówkach prowadzących kształcenie zawodowe.
  5. Utworzenie Modułowego Systemu Informatycznego.
  6. Warsztaty dla członków sieci: doradców edukacyjno-zawodowych i instytucji wspierających doradztwo zawodowe w powiecie

Po przedstawieniu założeń i działań projektu przedstawieni zostali także Koordynatorzy ds. Współpracy z Pracodawcami: Beata Gadomska i Henryk Sienkiewicz, których zadaniem będzie m.in. wsparcie doradców – konsultantów działających w powiatach w zakresie kontaktów z pracodawcami.

Inaugurację zamknęła i podsumowała pani dr Danuta Oleksiak.

Beata Gadomska